Informatie over de Postzegelvereniging "Noord Holland"
Activiteiten van de Postzegelvereniging "Noord Holland"
Diensten van de Postzegelvereniging "Noord Holland"
Artikelen over de Postzegelvereniging "Noord Holland"
Veiling van de Postzegelvereniging "Noord Holland"
Galerij met afbeeldingen van zegels van de Postzegelvereniging "Noord Holland"
Aanmelden als lid van de Postzegelvereniging "Noord Holland"
Adverteerders in het bulletin en op de website van de Postzegelvereniging "Noord Holland"
Terug naar de openingspagina van de website van de Postzegelvereniging "Noord Holland"

 

webbeheer:

H. Wientjes

pvnh@kpnplanet.nl

 

 

POSTZEGELVERENIGING "NOORD-HOLLAND"

 

Artikelen

 

 

 

 

 

Engelse postzegels: Van Victoria tot  Queen.

Het is 6 mei 1840. Er wordt in Londen iets nieuws gepresenteerd, waarmee tegen een kleine betaling, (one penny), post kan worden verzonden, een klein zwart ongetand zegeltje met daarop de beeltenis van koningin Victoria. Al snel staat deze zegel bekend als de Penny Black, de eerste postzegel ter wereld.( afb. 1) In de jaren die volgen verschijnen in meer landen de eerste zegels, in eerste instantie allemaal zonder landaanduiding en ongetand. De zegels waren  op een vel gedrukt en hoe beter de ”man achter het loket” kon knippen, des te hoger is nu de

verzamelwaarde. Al snel gaan de landen over tot de vermelding van de landsnaam, zo niet Engeland, dat de beeltenis van het staatshoofd altijd voldoende duidelijk heeft gevonden.

afb.1                   

Terwijl heden ten dage vrijwel alles draait om de gelegenheidsseries, hetgeen bijvoorbeeld tot thema- verzamelen heeft geleid, kwam het in Engeland de eerste honderd jaar nauwelijks tot de uitgifte van een gelegenheidszegel. Dat was en is nog dan ook meteen een juweeltje: het “zwarte pond” van het Post Unie Congres in Londen ( 1929) met prachtig watermerk   (afb.2)

afb.2

In de negentiende en de eerste helft van de twintigste eeuw draait het simpelweg om de beeltenissen van achtereenvolgens koningin  Victoria, de koningen Edward VII, George V, Edward VIII,  George VI en uiteindelijk vanaf 1952 koningin Elisabeth II.( afb.3)

 

 

Afb. 3

 

Maar dat was een allerminst saaie bedoening, want daar hadden de Britse posterijen iets op gevonden. De oplagen werden voorzien van plaatnummers, die elke zegel onderscheidde van een ander en voor zover dat nog niet tot voldoende opwinding leidde, werden de oplagen gedrukt door verschillende drukkers met een ander watermerk en kleurafwijkingen. Dat het de spuigaten uit kan lopen blijkt uit een op zich saaie “one penny”- zegel uit 1864 ( afb.4), die in de linker verticale sierrand  maar liefst 155 plaatnummers telt van 71 tot 225.(afb.5).

 

  

Afb. 4                 afb. 5

 De meeste nummers zijn best betaalbaar, maar de complete plaat bezitten is maar weggelegd voor enkelen op deze aardbol, want van nummer 77 zijn maar enkele exemplaren bekend, waardoor de cataloguswaarde voor dit (gestempelde) zegeltje is opgelopen tot £ 160.000.

In 1952 neemt Elisabeth II het stokje over en verschijnen ontwerpzegels van Dorothy Wilding en de drukkers Waterloo en De la Rue met het daarbij verschillende watermerken ( en kleurverschillen) ten tonele. Heel populair worden de z. g. hoge waarden Castle zegels, ( afb. 6)

 

Afb. 6

 en in deze periode verschijnen ook regelmatig gelegenheidszegels.(afb.7).In deze jaren begint men te experimenteren  door fosforstrepen op de zegels aan te brengen. Dat zou niet zonder gevolgen blijven!

 

Afb. 7

 Dan wordt het 1967 en verschijnt ontwerper Arnold Machin ten tonele. Nu wordt alles anders, want hij weet een beeltenis van Elisabeth te maken met eeuwigheidswaarde. De koningin zou in elk geval op de postzegel nooit meer ouder worden. ( afb.8/ 9).

Afb. 8                                   afb. 9

 Als in 1971 het decimaal stelsel wordt ingevoerd start Royal Mail  een frankeerserie met z.g. Machins waaraan  tot op heden nog steeds geen einde is gekomen. Waarschijnlijk is het de meest uitgebreide en langstlopende postzegelreeks ter wereld met honderden verschillende waarden, inclusief alle waarden in boekjes, velletjes e.d. met afwijkende fosforbanden. Dat alles in een kleurenpalet waar een schilder jaloers op kan zijn, mét steeds dezelfde beeltenis van een jeugdige koningin.

 Hoe kunnen er zoveel zegels zijn verschenen in deze reeks?

Dat heeft te maken met het uitgavebeleid van de Britse posterijen. Om te beginnen kreeg vrijwel elke waarde tussen ½ p en 50 p een eigen zegel; tot 20 ½  p zijn dat er dan bijvoorbeeld al 140 en tussen 22p en 50 p nog eens 40. Sommige waarden zijn diverse keren uitgegeven door verschillende drukkers en tevens in velletjes, strips en boekjes, vaak afwijkend van het hoofdnummer.(afb.10).

Afb.10

 Daarnaast ook nog variaties in fosforbanden. De enige waarde onder 50p die nooit beloond is met een zegel is om onverklaarbare reden de 21 p. Misschien wordt dat nog eens goedgemaakt. Slechts éénmaal is het zegelbeeld aangepast en dat was t. g. v. het 150-jarig bestaan van de “penny black” in 1990 (afb. 11),een dubbelportret dus.  

 

 Afb. 11

 Om de stortvloed aan zegels verder aan te wakkeren ging men rond de eeuwwisseling over tot de nieuwe waarden 1st en 2nd, wij zouden zeggen eentjes en tweetjes. Deze zegels verschenen in allerlei formaten. (afb.12). Inmiddels is het bijhouden van de Machin-collectie een prijzige grap geworden, want de tarieven van de laatst verschenen zegels liegen er niet om ( afb.13). Het wachten is nu simpelweg op het verscheiden van hare majesteit en dan beginnen we wellicht weer overnieuw!

Afb. 12

 

Afb. 13

 Voor wie niets met al die frankeerzegels heeft blijft overigens nog een prachtig verzamelgebied over, want Royal Mail heeft al vele jaren een geweldig uitgiftebeleid voor bijv. thema-verzamelaars. Het ziet er overzichtelijk uit met elke maand een serie. Er komt van alles langs, met voorkeuren voor cultuur, toneel, sport, architectuur, flora en fauna, landschappen en niet te vergeten het koninklijk huis. Een paar thema’s komen regelmatig langs; ik noem er een paar.

 Geschiedenis: een fraaie verzameling in de vorm van een portrettengalerij: de Engelse “huizen” Lancaster, York, Tudor, Stewart, Stuart, Hannover en Windsor. Uitgegeven tussen 2008 en 2012.(afb.14). Verder “Duinkerken”, (2010), “D-Day”

(2019) en tussen 2014 en 2018 ieder jaar een serie over de 1ste  Wereldoorlog (afb.15). Ook in 2015 nog de “Battle of Britain”.

Afb. 14

Afb. 15

 Film: “ Harry Potter” is twee keer present, in 2007 en 2018 (afb. 16).

Afb. 16

  “The Thunderbirds” worden vereeuwigd in 2011, de “Starwars” liefhebbers kunnen hun geluk niet op met maar liefst zes! series en blokken tussen 2015 en 2020. Verder drie series in 2018 van “Game of Thrones” . “James Bond “ is dit jaar slachtoffer geworden van corona, want het was de bedoeling de serie gelijk uit brengen met de film. Dat is dus niet gelukt, want de film staat nu voor het najaar gepland. (afb. 17).

Afb. 17

 Maar het paradepaardje is wel de aandacht voor de muziek.

Royal Mail pakt bij de gelegenheidsseries altijd flink uit en voor de echte lefhebber gaat dat flink in de papieren lopen. Behalve een serie, van meestal 10 zegels en een blokje wordt ook vaak een prestigeboekje uitgegeven ( heel fraai, dat wel!), gewone postzegelboekjes, FDC’ s, Stamp (Sheet) Souvenir, Presentation Pack. Soms ook een speciale munt, verpakt in Covers met een “limited edition” van 750 stuks, Collector’s Sheet, Souvenir Packs en complete vellen. Een zeer prijzige aangelegenheid. Tot op heden was er uitgebreide aandacht voor:

“The Beatles”, (2007), “Classic Album Covers” (2010), “Musicals” (2011), “Pink Floyd”( 2016), “David Bowie” (2017), “Elton John”(2019)  en “Queen” (2020).

(afb. 18,19 en 20).

Afb. 18

 

   Afb. 19

 

   Afb. 20

 Nieuwsgierig geworden? Gewoon een keer beginnen!

 Jan Oostveen